Kinh nghiệm đóng thuế cho người nước ngoài tại Nhật

Việc làm, thu nhập và nghĩa vụ tài chính luôn là chủ đề khiến nhiều người nước ngoài sinh sống tại Nhật Bản quan tâm. Trong đó, kinh nghiệm đóng thuế cho người nước ngoài tại Nhật là một trong những nội dung được tìm kiếm nhiều nhất, bởi quy định thuế tại đây khá phức tạp và khác biệt so với Việt Nam. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ từng khía cạnh để tránh sai sót không đáng có.

Người nước ngoài có phải đóng thuế tại Nhật không?

Người nước ngoài sinh sống và làm việc tại Nhật Bản có nghĩa vụ đóng thuế như công dân Nhật, tùy theo thời gian lưu trú và nguồn thu nhập. Theo quy định, người cư trú từ 183 ngày trở lên trong một năm tính từ ngày nhập cảnh sẽ được xem là cư dân thuế, chịu thuế với toàn bộ thu nhập trong và ngoài Nhật Bản.

Ngược lại, người không cư trú (ngắn hạn hoặc du lịch làm việc tạm thời) thường chỉ chịu thuế với thu nhập phát sinh tại Nhật. Ngoài ra, các trường hợp làm việc ngắn hạn, thực tập sinh, kỹ năng đặc định, kỹ sư cũng cần nắm rõ quy định này để tránh bị truy thu hoặc xử phạt hành chính sau này.

Các loại thuế người nước ngoài cần biết khi làm việc tại Nhật

Khi làm việc tại Nhật, người nước ngoài phải nắm rõ ba loại thuế chính sau:

– Thuế thu nhập cá nhân (所得税 – Shotokuzei): Được khấu trừ hàng tháng qua bảng lương và quyết toán vào cuối năm. Tùy vào mức thu nhập, thuế suất dao động từ 5% đến 45%.

– Thuế cư trú (住民税 – Juminzei): Áp dụng từ năm thứ hai trở đi, dựa trên thu nhập của năm trước. Khoản này được thông báo vào khoảng tháng 6 hàng năm và thường được trừ theo tháng hoặc nộp gộp.

– Bảo hiểm xã hội và y tế: Tuy không phải là thuế nhưng là nghĩa vụ tài chính bắt buộc, bao gồm hưu trí, y tế, thất nghiệp và tai nạn lao động. Người lao động thường phải chịu một phần chi phí, phần còn lại do công ty chi trả.

Một số người nước ngoài làm thêm, kinh doanh nhỏ hoặc đầu tư cũng có thể phát sinh các loại thuế bổ sung như thuế doanh nghiệp, thuế tiêu dùng hay thuế tài sản.

Giữa nhiều lựa chọn hiện nay, Top website tìm việc làm đúng chuyên môn thường được đánh giá cao nhờ khả năng sàng lọc vị trí phù hợp. Các nền tảng này tập trung vào chất lượng tin tuyển dụng, giúp ứng viên tiếp cận cơ hội có yêu cầu rõ ràng, từ đó nâng cao hiệu quả tìm kiếm và tiết kiệm đáng kể thời gian ứng tuyển.

Cách tính thuế thu nhập và thuế cư trú tại Nhật

Cách tính thuế thu nhập cá nhân ở Nhật được áp dụng theo biểu thuế lũy tiến từng phần, nghĩa là thu nhập càng cao thì thuế suất càng tăng. Sau khi trừ các khoản khấu trừ như bảo hiểm, chi phí sinh hoạt hoặc người phụ thuộc, phần thu nhập còn lại được chia theo các mức thuế như:
– 5% cho thu nhập dưới 1.95 triệu yên
– 10% từ 1.95 – 3.3 triệu yên
– 20% từ 3.3 – 6.95 triệu yên
(…tiếp tục lên đến 45%)

Đối với thuế cư trú, mức thuế thường là 10% của thu nhập đã quyết toán, được tính cố định và nộp theo thông báo của chính quyền địa phương.

Ví dụ: Một người có tổng thu nhập 3 triệu yên/năm sau khấu trừ sẽ chịu khoảng 10% thuế thu nhập và 10% thuế cư trú, tức khoảng 600.000 yên/năm (tùy vùng và hoàn cảnh cụ thể).

Hướng dẫn kê khai và đóng thuế cho người nước ngoài

Tại Nhật, phần lớn người lao động đóng thuế thông qua hình thức khấu trừ tại nguồn, tức là công ty sẽ tạm trừ thuế hàng tháng từ lương, sau đó tiến hành quyết toán thuế (年末調整) vào cuối năm tài chính (thường vào tháng 12).

Tuy nhiên, trong một số trường hợp như làm nhiều việc cùng lúc, chuyển việc giữa năm, hoặc có thu nhập phụ bên ngoài công ty chính, bạn cần tự kê khai thuế (確定申告 – kakutei shinkoku) tại sở thuế địa phương vào khoảng giữa tháng 2 đến giữa tháng 3 năm sau.

Các hình thức nộp thuế bao gồm:
– Nộp trực tiếp tại chi cục thuế (税務署)
– Nộp trực tuyến qua hệ thống e-Tax
– Ủy quyền cho đơn vị dịch vụ khai hộ (có phí)

Một số giấy tờ cần chuẩn bị gồm: thẻ cư trú, mã số MyNumber, giấy chứng nhận thu nhập, hóa đơn bảo hiểm và các khoản chi phí muốn khấu trừ.

Kinh nghiệm giảm thuế và hoàn thuế hiệu quả

Người nước ngoài tại Nhật có thể giảm gánh nặng thuế bằng cách tận dụng các khoản khấu trừ hợp lệ như:

– Khấu trừ bảo hiểm (y tế, hưu trí, nhân thọ)
– Khấu trừ người phụ thuộc, đặc biệt nếu có con nhỏ, người thân ở Việt Nam
– Chi phí y tế, chuyển tiền quốc tế, chi phí học tập hoặc học tiếng Nhật có hóa đơn

Để được hoàn thuế, bạn cần chủ động làm hồ sơ đúng thời hạn và chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh. Việc hoàn thuế thường diễn ra từ cuối tháng 2 đến tháng 3 hàng năm và có thể nhận qua chuyển khoản hoặc thư bảo đảm.

Một số mẹo thực tế:
– Giữ lại hóa đơn suốt cả năm
– Hỏi công ty về việc hỗ trợ quyết toán
– Nếu tự khai, nên đến sớm tại sở thuế hoặc đặt lịch trước qua mạng

Những sai lầm thường gặp khi đóng thuế tại Nhật

Người nước ngoài mới sang Nhật thường mắc phải một số lỗi phổ biến trong quá trình đóng thuế, dẫn đến phát sinh rắc rối hoặc bị truy thu.

Một sai lầm thường gặp là nhầm lẫn giữa thuế và bảo hiểm. Nhiều người cho rằng chỉ cần đóng bảo hiểm xã hội là đủ, nhưng thực tế, thuế cư trú là nghĩa vụ tách biệt, bắt buộc nộp và không liên quan đến bảo hiểm.

Ngoài ra, không ít người làm thêm ngoài giờ hoặc làm hai công việc cùng lúc mà không khai báo thu nhập phụ, dẫn đến việc không bị trừ đủ thuế tại nguồn. Trường hợp này cần phải chủ động kê khai bổ sung vào cuối năm để tránh bị phạt hoặc truy thu.

Một vấn đề khác là kê khai sai thông tin như điền nhầm mã số MyNumber, khai thiếu người phụ thuộc hoặc cung cấp địa chỉ cũ. Những lỗi này khiến cơ quan thuế không xử lý được hồ sơ hoặc hoàn thuế bị chậm trễ.

Việc nắm rõ quy trình, chuẩn bị giấy tờ kỹ lưỡng và tìm hiểu quy định thuế ngay từ đầu sẽ giúp người nước ngoài tránh được những phiền phức không đáng có.

Xử lý thuế khi chuyển việc hoặc về nước

Việc chuyển việc giữa năm hoặc quyết định về nước là những tình huống đặc biệt khiến nhiều người nước ngoài tại Nhật bối rối trong vấn đề thuế.

Khi chuyển việc, bạn cần xác nhận lại giấy chứng nhận thu nhập và khấu trừ thuế (源泉徴収票) từ công ty cũ để nộp lại cho công ty mới. Nếu không nộp, công ty mới sẽ tính thuế như người chưa từng có thu nhập, dẫn đến thu quá nhiều và cần hoàn thuế sau.

Trường hợp chuẩn bị về nước, bạn cần đến sở thuế địa phương để làm quyết toán cuối cùng (kakutei shinkoku) và khai báo người đại diện tại Nhật nếu vẫn muốn hoàn thuế sau này. Nếu không làm kịp trước khi rời Nhật, bạn có thể ủy quyền lại cho người tin cậy để thay mặt bạn xử lý thủ tục.

Lưu ý rằng việc rời Nhật không đồng nghĩa với việc chấm dứt nghĩa vụ thuế. Nếu bạn có khoản thu nhập nào phát sinh sau khi rời Nhật hoặc chưa kê khai, vẫn có thể bị truy cứu nếu không xử lý đúng quy định.

Dịch vụ và nơi hỗ trợ khai thuế cho người nước ngoài

Không ít người nước ngoài gặp khó khăn khi tự mình kê khai thuế do rào cản ngôn ngữ hoặc sự phức tạp trong biểu mẫu. May mắn là tại Nhật có khá nhiều dịch vụ và tổ chức hỗ trợ uy tín.

Một số trung tâm tư vấn thuế miễn phí (税務相談センター) hoạt động định kỳ trong mùa khai thuế, thường có nhân viên hỗ trợ tiếng Anh hoặc tiếng Trung. Tuy nhiên, hỗ trợ tiếng Việt vẫn còn hạn chế và cần đặt lịch trước.

Ngoài ra, tại một số địa phương có tổ chức phi lợi nhuận hoặc hội người Việt hỗ trợ hướng dẫn khai thuế cơ bản miễn phí.

Nếu bạn không tự tin, có thể thuê dịch vụ khai thuê thuế (kế toán, trung gian) với mức phí từ 3.000 – 10.000 yên/lần, tùy mức độ phức tạp. Nên chọn đơn vị có kinh nghiệm làm cho người Việt và có chứng nhận hành nghề hợp lệ.

Giải đáp nhanh những câu hỏi thường gặp

Người nước ngoài mới sang Nhật có cần khai thuế không?
Trả lời: Nếu tổng thu nhập vượt mức miễn thuế hoặc có thu nhập ngoài công ty chính, bạn cần khai thuế.

Không có mã số MyNumber thì có nộp thuế được không?
Trả lời: Vẫn nộp được, nhưng sẽ gặp khó khăn khi làm thủ tục hoàn thuế hoặc kê khai chính xác.

Hiểu rõ và thực hiện đúng các quy định liên quan đến kinh nghiệm đóng thuế cho người nước ngoài tại Nhật không chỉ giúp bạn tuân thủ pháp luật mà còn bảo vệ quyền lợi tài chính của bản thân. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng, nắm rõ quy trình và tận dụng hỗ trợ khi cần sẽ giúp bạn tránh sai sót và có cơ hội hoàn thuế đáng kể.

Nhân Trí